Tết cổ truyền dân tộc

Đăng bởi Nguyên Trần | 18/09/2016
Là người Việt Nam, dù ở đâu, trong nước hay nước ngoài đều mong sao cho đến ngày Tết cổ truyền để được sum họp bên gia đình, được tặng quà tết, được tặng bao lì xì. Tất cả, từ người già đến trẻ em, từ nông thôn cho đến thành phố đều háo hức đón chờ ngày Tết cổ truyền. Người người đi sắm tết, nhà nhà đi đón tết, từ hộp quà tết, giỏ quà tết đều được mua về để tặng những người thân yêu. Tất cả không khí vui tươi của ngày Tết được lặp đi lặp lại năm này qua năm khác, đời này sang đời khác được in sâu trong tâm trí từ tuổi thơ cho đến khi về già. Mỗi dịp tết đến xuân về, người Việt thường chọn hoa đào và hoa mai biểu tượng của mùa xuân để chưng trong nhà trong dịp tết. Hầu như tất cả các ngả đường từ nội thành đến ngoại thành tràn đầy hoa: nào đào, nào quất bạt ngàn như phủ lên đường phố một tấm áo choàng kỳ diệu. Những người Hà Nội sành điệu còn chọn mua một giò thủy tiên để hãm cho hoa nở đúng đêm giao thừa! Người ta sắm những mâm ngũ quả đầy màu sắc với mong muốn có được cuộc sống no đủ, sung túc. Có thể nói đây là nét đẹp của lối sống con người hòa đồng với thiên nhiên. Ngày Tết, thiên nhiên như ùa vào từng căn nhà đem lại cho con người một tình cảm gắn bó (nhân sinh tiểu vũ trụ). Người ta đi mua tranh, mua câu đối Tết để trang trí trong nhà. Đó là những bức tranh Đông hồ với hình ảnh những chú lợn bụ bẫm, những chú trâu khỏe mạnh, những con gà mái với đàn con ríu rít... rồi hình ảnh ông đồ ngồi viết thuê câu đối:
"Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực Tàu giấy đỏ
Bên phố đông người qua
Bao nhiêu người thuê viết
Tấm tắc ngợi khen tài
Hoa tay thảo những nét
Như phượng múa rồng bay"
Với nhiều dân tộc trên thế giới, nước là biểu tượng cho sự sống, là nguồn lực khởi thủy của sự sinh sôi nảy nở và đồng thời là phương tiện tẩy uế. Với cư dân trồng lúa nước thì “nhất nước, nhì phân”, vào mùa phải cầu mưa. Theo đó, người Việt đã rước nước đem về tế lễ và ban phát cho mọi người, mọi nhà. Ở làng Yên một khi đại diện làng lên thuyền ra giữa dòng sông Tồng lấy nước, đám rước thả tiền vàng xuống sông và vẩy nước lên người. Sau đó, người ta tổ chức lễ đua thuyền sôi động tượng trưng cho những con rồng mang nước đến cho mùa màng. Cuối cùng nước “thanh khiết” được người ta dùng để tẩy trần sạch sẽ đón năm mới. Trưa 30 Tết ở tất cả các gia đình người Việt đều có nồi nước thơm đun sôi để nguội (với hoa mùi già, lá hương nhu, lá chanh, lá bưởi…) để gội đầu (tẩy trần). Người ta còn gánh nước để vào bể ném theo mấy đồng tiền thể hiện lòng mong ước “tiền vào như nước”.
tet-co-truyen-dan-toc
Quà  biếu tết
Ý nghĩa thiêng liêng của lễ giao thừa là cầu phúc. Người ta tin và hy vọng năm mới bắt đầu một chu kỳ mới sẽ có sự thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp hơn. Vì vậy phải “tống cựu nghênh tân”, phải tạ lễ thần linh. Gạo là sản vật quý giá nhất nên được chế biến để hiến tế thần linh - đó là bánh chưng, bánh dầy, rồi các loại xôi: xôi gấc, xôi đậu, xôi trắng, chè kho, chè hoa cau. Vật nuôi được hiến tế bằng máu - được xem là phương tiện truyền dẫn sự sống, vật dẫn linh hồn. Ở người Việt người ta còn dùng tam sinh để hiến tế: cá chép, chân giò, gà ri, và còn có tục phóng sinh (thả cá, thả chim…). Đúng vào lúc giao thừa, tiếng pháo rộn ràng chào đón năm mới trong khói hương nghi ngút linh thiêng, đèn nến sáng khắp mọi nhà. Người ta “xuất hành”, đi “hái lộc”, “xông đất” để mong được điều tốt lành. Ngày nay, ở các thành phố lớn, người ta còn bắn pháo hoa để đón giao thừa. Những chùm pháo hoa đầy màu sắc chiếu sáng bầu trời đêm 30 Tết!
Ngoài ra, vào dịp Tết, người Việt còn mua trầu cau để cầu may; trong mấy ngày Tết trong nhà luôn luôn có lửa, có đèn sáng, hương khói liên tục - người Việt xem chân gà để cầu mong được những thông tin tốt lành của năm mới. Người ta mừng tuổi, mừng thọ, chúc tụng, thăm viếng nhau, khai bút, khai tâm,… và tham gia vào nhiều trò chơi được diễn ra nơi sân đình, nơi công cộng như đánh cờ người, kéo co, đánh ri, đánh vật, bịt mắt bắt dê, trèo cột mỡ, chọi gà, chọi chim. “Tháng giêng là tháng ăn chơi”, cảnh Tết, tiết xuân kéo dài, biết bao lễ hội diễn ra trên cả nước, tiêu biểu nhất là lễ hội đốt pháo ở làng Bình Đà - Hà Nội. Người làng bí mật tạo nên những cỗ pháo lớn để thi nhau trong ngày lễ. Cả một cuộc biểu diễn hoành tráng về đốt pháo: pháo hoa, pháo dàn... và cuối cùng là đốt những cỗ pháo lớn với ý nghĩa mô phỏng tiếng sấm đuổi nắng cầu mưa.
Ngày nay cuộc sống đã hiện đại hơn, những tiến bộ khoa học kỹ thuật đã làm cho nếp sống của chúng ta có nhiều thay đổi, nhiều hình thức vui chơi giải trí, nhiều sản phẩm văn hóa được kết hợp một cách tinh vi giữa nghệ thuật - kỹ thuật - kinh doanh có sức hấp dẫn mạnh mẽ, nhất là đối với lớp trẻ. Do đó phần nào người Việt đã không còn nhớ những nghi thức, những phong tục tập quán của ngày Tết xưa, nhưng trong tâm thức của người Việt Nam vẫn háo hức mong chờ ngày Tết để được sum họp với gia đình, được thăm lại quê hương buôn quán, thăm hôn lẫn nhau trong không khí linh thiêng của ngày Tết. Chớ thế mà hàng năm ngành giao thông đã phải chuẩn bị đầy đủ phương tiện để cho bà con về quê ăn Tết.